Tatilde aile-çocuk arkadaşlığı olmalı

Tatillerde aileler çocukları ile birlikte olmaya özen göstermeli. Uzmanlar; bu dönemlerde annebabaların çocuklarını daha iyi tanıyıp, anlayacağını ve iyi bir arkadaşlık kurabileceklerini söylüyor

Okullar kapandı, karneler alındı ve tatil başladı. Bu tatilde iyi ya da kötü karne getiren çocuklara nasıl davranmalıyız? Çocuklarımızın tatili en iyi şekilde değerlendirmeleri için neler yapabiliriz? Çalışan anne-babalar tatili nasıl değerlendirmeli? Memorial Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Ayten Erdoğan hem çocukların, hem de anne-babalarının tatil dönemini en iyi şekilde nasıl değerlendirebileceklerini anlattı:

* Okulda başarılı olan bir çocuk ile başarısız olanın tatil programı aynı mı olmalı?
Okulda başarısız olan çocuğa dinlenmesi için gerekli tatil döneminde ders çalıştırmaktan çok, neden başarısız olduğunun değerlendirmesi yapılıp, nedenleri ve çözüm yollarının bulunması gerekir. Dinlenme, yeni öğretim dönemine hazırlanma ve aile ilişkilerini geliştirme amaçlı tatil döneminin ders çalışma ile geçirilmesini ne başarılı çocuklar için, ne de başarısız çocuklar için öneriyoruz. Ancak ilkokul birinci sınıfta okuma-yazmayı sökmede zorlanan çocuklarda, onların da zevk alabileceği şekilde bu becerilerinin gelişmesine katkıda bulunulabilir.

* Tatiller çocukların başarısını artırmak amacıyla değerlendirilebilir mi?
Tatil süresi çocuk için belli bir dinlenme, tekrar enerji toplama, başka alanlara yöneltilerek ders stresinden uzaklaştırma amacıyla değerlendirilmeli. Böyle olduğu zaman yeni döneme başlayan çocuk, daha enerjik ve daha istekli olabilir. Amaç tatil süresince stresli ders ve sınav ortamından uzaklaşıp dinlenmek, gerekli enerjiyi toplamak olmalı.

* Tatil süresince ailelerin çocuklarıyla birlikte belirli zaman dilimlerinde ders çalışması doğru mu?
Ailenin çocukla birlikte ders çalışmasını okul zamanında bile önermiyoruz. İlkokul birinci sınıftan itibaren çocuğun derslerini kendi kendine yapması teşvik edilmeli. Ancak bilemediği bir soruda yanıt vermesine yardım edilebilir veya düzenli bir şekilde, belli saatlerde ödev başında durması sağlanabilir. Eğer birinin çocuğa dersleri konusunda destek vermesi gerekiyorsa, bunun aile bireyleri dışından biri olması önerilir. Bu, çocukla aile bireyleri arasında çatışma çıkmasını engeller.

* Tüm tatil zamanını çocuklar aileleriyle mi geçirmeli?
Tatiller aile içi ilişkileri yakınlaştırma ve anne-baba ile birlikte geçirilen zamanı artırma açısından önemlidir. Özellikle çalışan anne ve babaların izin dönemlerini çocuklarının tatil döneminde kullanması, çocuklarla iletişimi artırarak, sorunun kaynağının birlikte değerlendirilmesine yardımcı olur. Ancak çocukların bireysel programlara gönderilmesi de aslında son derece yararlıdır. Çocuğun annebabasından ayrı kalabilme, yaşıtları ile iletişim kurma becerilerini geliştirmek için bir haftalık kamp programları önerilebilir. Ancak Türkiye'de bunlar için yeterli imkan olmayabilir. Tatil zamanlarında çocuklar bazen yapacak şey bulamayıp sıkılabilirler. Tatilin başlangıcında görülen heyecan, heves geçmeye başlayınca çocuğa yapacak yeni uğraşlar bulmak ve aktivitelerle vaktini eğlendirici ve eğitici geçirmesini sağlamak gerekir. Okul zamanında çocukların hayatına rutinler hakimdir ve çocuklar serbest zaman geçirme fırsatını çok fazla bulamazlar. Ayrıca anne-babalar da çocuklarla birlikte vakit geçirme olanağını pek fazla bulamazlar. Tatiller; anne-babalar için çocukları ile birlikte olmaya öncelik verebilecekleri ve birbirlerini daha iyi tanımak, anlamak ve birbirilerinin arkadaşlığından zevk almak için değerlendirebilecekleri bir fırsat olabilir. Çocuklar, anne-babaları ile birlikte bir şeyler yapmaktan hoşlanırlar. Mümkünse tatilde hem her bir çocuğunuzla baş başa, bireysel olarak vakit geçirmek, hem de aile olarak hep birlikte vakit geçirmek için gerekli düzenlemeleri yapın. Bu çocuklarınızla ilişkilerinizi geliştirmenize ve çocuğun öz saygısının artmasına yardımcı olacaktır.

* Tatil programını çocuklar kendileri yapabilirler mi?
Hangi yaşta olursa olsun; onların fikri alınmalı, onların seçimine değer verilmeli. Ailenin şartlarına göre uyarlama yapılabilir ama tatil süresince çocukların hiç yapmak istemedikleri şeylere zorlanması doğru değildir.

Hamilelikte Seyahat Nasıl Olmalı

Uçakla seyahat etmek isteyen anne adaylarının bilmesi gereken kurallar

Hamilelik uzun bir süreçtir. Bu süreçte normal günlük aktiviteler devam eder. Her hamilelikte seyahat ve uzun tatiller en az bir kere olsa bile yaşanır. Yaz tatilinde seyahat edecek olan anne adayının sık sorduğu soruların başında “ Uçak ne kadar güvenlidir, yoksa araba seyahatini mi tercih etmeliyim ?” gelir. Maya Klinik Kadın Sağlığı Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Hüseyin Mutlu uçakla seyahatlerde kozmik radyasyona maruz kalma riskinin endişelendiren bir durum olduğunu belirtiyor. Ayda 74 saatten fazla uçakla seyahat yapan kadınlarda düşük yapma olasılığı artıyor. Op. Dr. Hüseyin Mutlu şunları vurguluyor: “Hamilelik süresince özellikle ilk aylardan itibaren seyahat yapılabilir. En güvenli dönemler 18 ile 24 hamilelik haftalarıdır. İlk 3 ayda kanama gibi sorunların ve düşük olasılığının yüksek olması nedeniyle sakıncalar vardır. 36 hamilelik haftasından sonra ise birçok uçak şirketi hamilelerin uçakla seyahat etmesine izin vermez.” Diyerek uçakla seyahat etmek isteyen anne adaylarının bilmesi gereken kuralları kısaca özetliyor: -Uçakla seyahat ederken rahat kıyafetler giyilmelidir. -Sırtınız için mutlaka destek amaçlı yastık isteyin. -Ayaklarınızı seyahat boyunca hareket ettirin ve uygun zamanlarda uçak içinde küçük yürüyüşler yapın. -Bol sıvı alın çünkü kabin içindeki hava sıvı kaybını arttırmaktadır. -Eğer seyahat enfeksiyon ve bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğu ülkeye yapılıyorsa gerekli tetkikler yapılmalı ve aşılar yapılmalıdır. Araba seyahatlerinde ise anne adayı araba kullanmamalıdır. Zira yorgunluk ve yolculuğun stresi rahim kasılmalarını başlatabiliyor. -Araba yolculuğunda mümkünse sırta ek yastık konulmalıdır. -Emniyet kemeri karnın üstüne değil alt taraftan geçirilerek takılmalıdır. -Seyahat esnasında bol sıvı tüketilmeli ve her saat başı molalar verilerek 20 -30 dakikalık yürüyüşler yapılmalıdır. -Aralarda atıştırmalar yapılmalı ve kafeinli içeceklerden kaçınılmalıdır. Op. Dr. Hüseyin Mutlu; hamilelikte erken doğum tehdidi, kanama gibi sorunlar yaşandıysa seyahatlerin mümkün olduğunca yapılmaması gerektiğinin altını çiziyor. Özellikle bacaklarda varisler varsa veya daha önceden damarlarda tıkanma sorunları yaşanmışsa uzun seyahatlerden mutlaka kaçınılması gerekiyor. Tatil için gidilen yerlerde özellikle sıcak ve güneş etkisiyle sıvı kaybı artıyor. Güneş ışınları uyarısı ile hamilelikte tansiyon yükselmesi görülebiliyor. Op. Dr. Hüseyin Mutlu bu nedenle hamilelere fazla güneşte kalmamalarını, bol sıvı almalarını ve mutlaka güneş gözlüğü kullanmalarını öneriyor. Eğer kış tatili yapılıyorsa kayak ve snowboard gibi tehlikeli sporlardan hamilelerin mutlaka uzak kalmaları gerekiyor.

Türkiye'nin en güzel küçük gölleri

Küçük göller bir hoş sürprizdir. Apansız karşınıza çıkıveren, bir tatlı huzur verendir. Haritada pek belli olmayan mavi bir lekeciktir. Kendisi küçük, namı büyük olmayan kıymetlidir. Pastoral güzelliği, jeolojik, tarihsel özellikleri, biyolojik zenginliği, ıssızlığı, romantizmi etkiler insanı.

Türkiye'nin her köşesi birbirinden güzel biz burada en güzel küçük göllerini seçtik. Küçük bir göl dendiğinde aklınıza neler gelir, Türkiye'nin en güzel küçük gölleri hangileridir, tercihlerinizi belirleyen nedir sorularını yönelttiğimiz jüri üyelerimizden renkli yanıtlar geldi. Eşsiz panoramalar sunan bu güzelliklerin kıyısında mangal sefaları yapılmasından, göllerin dibinde tavalara bile rastlanmasından yakındı doğa tutkunu jürimiz. Küçük gölleri seçerken kimileri pek de gönüllü değildi. Çünkü doğanın gizemli, kuytu noktalarının keşfedilmesini, kirletilmesini istemiyorlardı.

MEKE GÖLÜ
Tesis ve elektrik yok, doğa var

Konya Karapınar ilçesindeki Türkiye'nin en genç volkanik oluşumu Meke Gölü, doğa tutkunları için ideal. Konya'ya 101, Karapınar'a 8 kilometre uzaklıktaki krater gölüne Karapınar-Ereğli yolunun 7'nci kilometresindeki sapaktan gidiyorsunuz. İki kilometre sonra 16 bin hektara yayılmış doğa harikası önünüzde. Elektrik, tesis ve asfaltın olmadığı göl, kamp ve fotoğraf tutkunlarının mekanı. Birinci derecede doğal sit alanı olan Meke Gölü, 12 metre derinliğinde ve suyu tuzlu. 400 milyon yıl önce yaşanan iki volkanik patlamada oluşan krater gölünün ortasında, 9 bin yıl önceki patlamada oluşan bir ada var. Çevresinde 5 kilometre yürünebilen göl, birçok kuş çeşidinin yaşam ve üreme alanı.

NEMRUT GÖLÜ
Turizme açılacak

Nemrut, Türkiye'nin en büyük krater gölü olup, adını MÖ 2100'de yaşamış Babil Hükümdarı Nemrut'tan alıyor. Yüksekliği 4450 metre olan Nemrut Dağı'nın dördüncü zamanda patlaması sonucu oluşmuş. Dağın tepesinde biri sıcak, iki krater gölü var. Soğuk göl 13 kilometrekare büyüklükte, derinliği 155 metre. Sıcak gölün suyu 60 santigrat dereceye varıyor. Üç kilometrekare alana sahip. En derin noktası 100 metre civarında. Nemrut Krater Gölü, Bitlis'e 26, Tatvan ilçesine 15 kilometre uzaklıkta. Yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken gölün çevresinde dinlenme ve konaklama tesisleri bulunmuyor. Bitlis-Tatvan karayolundan 13 kilometre uzaklıkta olan Nemrut Krater Gölü'nün turizme açılması için Bitlis Valiliği'nce başlatılan çalışmalar sürüyor.

SÜLÜKLÜGÖL
Sülük değil alabalık var

Sülüklügöl, Adapazarı-Akyazı yakınlarında, Dokurcun kazasına bağlı Akyokuşkavağı köyünde yer alan bir milli park. İstanbul'dan yaklaşık 3 saat uzakta. Sülüklügöl Tabiatı Koruma Alanı girişinden itibaren göle kadar takip edilen toprak yangın yolu 9 km. kadar. Sülüklügöl 1200 m. yükseklikte bir set gölü. Üç asır önce bir heyelan sonucu meydana gelmiş. Gölün içinde sayıları 183'ü bulan ve heyelan sırasında yıkılan cansız göknar ve meşe ağaçlarını görebiliyorsunuz. Adı Sülüklügöl ama yöre halkı içine alabalık bıraktığından beri sülüklere rastlanmıyor. Dört mevsim çekici bir bölge. Treking yapanların favori adresleri arasında. Etrafı meşe ve göknar ağaçlarıyla çevrili.

BORÇKA KARAGÖL
Gölde balık avlamak yasak

Artvin'in Borçka ilçesi sınırları içindeki Karagöl'e, Borçka-Camili yolunun 2. kilometresinden ayrıldıktan 5 km. sonra ulaşılabiliyor. Yağış ve yüksek nem nedeniyle yağmur ormanı eko sistemi özelliği bulunuyor. Balık yaşayan ancak balık avı yasak olan göl kenarında Orman Bakanlığı' na ait, sponsorluğunu Tema Başkanı Nihat Gökyiğit' in üstlendiği tek katlı bir konukevi var. Önceki yıllarda harabe halinde olan konukevi, TEMA'nın sponsorluğu sonrasında güzel bir tesis haline geldi. En çok 25 kişi konaklayabiliyor. Çevre köylerde de bazı pansiyonlar var. Gölde yüzülmüyor ancak, kayık turu yapılabiliyor. Özellikle sonbaharda, ağaçların rengarenk görünümü ile muhteşem bir manzara sergiliyor.

ABANT GÖLÜ
Türkiye'nin en turistik gölü

Abant, belki de Türkiye'nin en turistik gölü. Bolu'ya 30 km. uzaklıktaki göle, Ankara-İstanbul otoyolu üzerindeki sapaktan gidiliyor. Otoyoldan ayrıldıktan 22 km. sonra Abant'a geliyorsunuz. Otel ve restoranların bulunduğu 7 kilometrelik göl çevresinde yürüyebilir, kızağa, ata, bisiklete ya da faytona binebilirsiniz. Çam ve köknarların içinde doğayla baş başa kalmak da mümkün. Krater gölü mü olduğu çökelmelerle mi oluştuğu tartışılan gölün en derin yeri 45 metre. Yazın nilüfer çiçekleriyle bezenen göl, kışın çevresindeki bembeyaz karla tatilcileri bekliyor. İstanbul'a 4 saat uzaklıktaki Abant, alabalıklarıyla da ünlü.

ŞAVŞAT KARAGÖL
Kampçıların tercihi

Artvin'in Şavşat ilçesine 25 kilometre uzaklıktaki göl, üzerinde bulunduğu dağlara da adını vermiş. Karagöl, kamp ve karavan turizmini sevenler tarafından tercih ediliyor. Sahara Karagöl Milli Parkı içinde bulunan gölün kıyısında Orman Bölge Müdürlüğü'nün dinlenme tesisi var. Yaklaşık 10 hektar büyüklüğündeki göl çevresinde elektrik, çeşme, tuvalet de bulunuyor. Şavşat'ın kuzeydoğusundaki Karagöl'e 30 kilometre toprak yolla gidiliyor. Göl çevresinde birçok yaban hayvanı barınıyor.

YEDİGÖLLER
Trekingçilerin merkezi

Bolu-Gerede yolunun 19. kilometresindeki sapaktan 42 km. gittiğinizde, karşınıza toprak kayması sonucu tıkanan vadi nedeniyle oluşmuş yedi küçük göl çıkıyor. Büyükgöl, Seringöl, Deringöl, Nazlıgöl, Küçükgöl, İncegöl ve Sazlıgöl. Göller 550, içinde bulundukları Milli Park ise 2 bin 19 hektar. Yedigöllerde ağaçlar arasında yürüyüş yapabilirsiniz. Burası treking turlarının en bilinen merkezlerinden biri. Geyik ve alabalık üretme çiftliklerinin bulunduğu bölgede, Orman Bölge Müdürlüğü'nün tesisleri de var. Girişte araç büyüklüğü ve kişi sayısına göre ücret ödenen bölgedeki göl kenarlarında piknik masaları, ocak ve çeşme bulunuyor. 1 Nisan-1 Eylül tarihleri arasında balık tutmak da olası.

GÖLCÜK
Piknikçilerin gölü

Bolu'daki suni gölet Gölcük, 45 bin metrekare alana yayılıyor. Gölün 1350 metrelik çevresi, yürüyüşler için ideal. Bolu'dan 13 kilometre uzaklıktaki Gölcük'e Seben karayolunun 10. kilometresindeki sapaktan ulaşılıyor. Göl kenarında Orman Bakanlığı Misafirhanesi ile göl gazinosu ve kahve yer alıyor. Denizden 950 metre yükseklikteki gölün çevresinde piknikçiler için masa, ocak, çeşme ve tuvalet var. Gölcük, Milli Park alanı içinde yer alıyor.

SALDA GÖLÜ
Plajlarıyla ünlü

Burdur'un Yeşilova İlçesi sınırları içinde, ilçeye 4 km. mesafede tektonik bir göl. Eşeler Dağı'nın kuzeye doğru birdenbire kesilen eteklerinin dibinde, derin bir çukura yerleşmiş. Pamukkale'yi görmeye gelen turistlerin uğrak noktası. Etrafında kızıl ve karaçam ormanı var. Türkiye'nin en derin, en temiz, en berrak gölü olarak tanınıyor. Suyunda magnezyum, soda ve kil bulunması sivilce, mantar gibi cilt hastalıklarına iyi geliyor. Orman keklik, tavşan, tilki, yaban domuzu, göl ise yaban ördeklerine ev sahipliği yapıyor. Yüzülebilen gölün plajı yaz aylarında turistler ve yöre halkı tarafından büyük rağbet görüyor. Göl ve çevresi 1989 yılında 1'nci derece SİT alanı ilan edilerek koruma altına alındı. Pansiyon yok ama kamp ve çadır alanları var.

KOVADA GÖLÜ
Angut kuşunun kuluçka alanı

Isparta'nın Eğirdir İlçesi'nde bulunan Kovada Gölü'ne Isparta-Eğirdir-Konya karayolundan ayrılıp, güneye dönen 23 km.'lik bir yol ile ulaşılıyor. Yüzölçümü 4 kilometrekare. Eğirdir'e 29, Isparta'ya 65 kilometre uzaklıkta. Milli park olan Kovada, tektonik bir göl. Angut kuşunun kuluçka alanı. Diğer ördek türleri ve balıkçıllar da bulunuyor. Gölde amatör olta balıkçılığı yapılıyor. İçinde tatlısu levreği, istakozu ve sazan yaşıyor. Kızılçam, meşe, çınar ağaçları ile çevrili. Ormanda yaban domuzu, sansar, porsuk, tilki, kurt, keklik, çulluk ve sülün gibi hayvanlar yaşıyor. Denizden yüksekliği 925 metre, derinliği 6- 7 metre. Göl çevresinde çadırlı kamp yapmak için oldukça uygun alanlar var.

Tatil güzel de, ya öncesi ve sonrası

Yaz gelip de tatil günleriniz yaklaştıkça sizin yürüttüğünüz işleri tamamlayıp bitirme stresi yaşıyorsunuz. Tatilden sonrasında yapılacak işlerin birikmiş olacağı da çabası...

Yaz dönemi çalışanlar birer birer tatile gittikçe iş yerinde kalanların da iş yükü artıyor. Bu nedenle aslında yaz ayları hem tatile giden hem de kendi sırası gelene kadar iş yerinde kalanlar için daha bir dolu geçiyor.

Bütün bunları düşününce tatil yapmak aslında yarardan çok zarar veriyor gibi gelse de tabi ki bu doğru değil.

Tatil boyunca sürekli cep telefonundan iş yeri ile bağlantıyı koparmayan, döndüğünde yapacağı işlerden başka bir konuya konsantre olamayanlar için ise işe gitmemek tatil anlamına gelmiyor tabi....

Çalışma dönemi boyunca yorulan beynimiz ve vücüdumuzu dinlendirmek için tatil çok önemli.

Sabah belli bir saatte kalkmak zorunda olmamak ve şehrin trafiğinde bir süreliğine de olsa boğulmamak tatilin sağladığı ilk kazançlar olabilir. İş ortamında yaşanan kaçınılmaz stres vücudumuzdaki kaslarda gerginliklere neden olduğundan tatilde hiç değilse belli bir süre boyunca vücudumuza gevşeme fırsatı vermiş oluyoruz. Stresin yol açtığı baş ağrısı, sırt ağrısı ve mide ağrılarının tatillerde neredeyse hiç yaşanmadığını hepimiz biliyoruz. Güneş ışığının arttığı durumlarda insanların kendilerini daha iyi hissettikleri de biliniyor. İş dışındaki konularda düşünmek de yorulmuş olan beynimize dinlenme fırsatı sağladığından unutkanlık ve dikkat dağınıklığı gibi iş stresinin yarattığı zorlukların ortadan kalkmasını sağlıyor.

İlginç olarak yapılan bazı araştırmalarda haftalık çalışılan gün sayısının azaltılıp, tatil günlerinin sayısının arttırıldığında insanların beklenildiği gibi mutlu olamadıkları ve tatilin psikolojik olarak olumlu etkisini kaybettiği bulunmuş. Bir başka deyişle çalışıp yorulmazsak tatilin de keyfi kalmıyor.

İyi dinlenilen bir tatil sonrasında işe başlandığında var olan gevşeme durumu giderek azaldığından ve yeniden strese mağruz kaldığımızdan psikolojik olarak olumsuz etkilenebiliriz. Tatil sonrasında iş yerinde çoğumuzun iyi hissedememesi normal. Tatilde işini özleyenler varsa onlar için bu bir sorun değil tabi. Unutmayalım ki ağır olmayan bir dozda stres aslında işlerimizde daha iyi performans göstermemizi sağlıyor. Bir yıl boyunca sadece bir defa uzun bir tatil yapmak yerine ülkemiz gibi bayramları bol bir yerde kısa kısa da olsa (üşenmeyip!) küçük tatiller yapsak, hem beden hem de ruh sağlığımızı korumak açısından daha fazla çaba sarfetmiş olmaz mıyız?

Yaz sonunda tatile çıkmak

Bütün yaz, işlerinizin yoğunluğu ya da izin döneminiz sebebiyle tatile çıkamadınız. Ancak Eylül ayında tatile çıkma fırsatınız oldu.

Pek çok arkadaşınız tatil dönüşü anıları ve bronz teniyle ortalıkta gezerken, siz kara kara düşünüyordunuz. Şimdi sıra sizde, yaz sonu tatilinizi en iyi biçimde geçirmek de sizin elinizde...

Fırsatlardan yararlanın

Eğer Akdeniz bölgesinde tatil yapacaksanız, tur acentelerinin indirimli fiyatlarından yararlanabilirsiniz. Gazetelerde çıkan tur acentesi ilanlarını değerlendirin. Malum, sezon sonu. Akdeniz bölgesinde Eylül, Ekim aylarında da plaj tatili yapmak mümkün. Üstelik sezonun son demleri olduğu için indirimli fiyatlardan da yararlanabilirsiniz. Sezonun zirvesi sayılan Temmuz, Ağustos gibi aylarda konaklayacak yer bulmanız ya da tatil acentelerinden rezervasyon yaptırmanız zor olabilir. Yaz sonu, Akdeniz bölgesi gibi yerlere tatile gitmek için hiç de kötü bir dönem değil. Hem konaklama, hem ulaşım daha elverişli. Boğucu sıcaklardan uzak, nispeten hesaplı ve sakin bir tatil sizi bekliyor.

Yeni destinasyonlar belirleyin

Eğer daha önce hiç yaz sonunda tatile çıkmadıysanız ve nereye gideceğiniz konusunda belli bir fikriniz yoksa, son zamanlarda gündeme gelen yeni destinasyonları gözden geçirin. Türkiye’deki tatil acentalarının bu yıl programlarında sık sık görülen Dubai, Sharm El Sheikh gibi destinasyonları değerlendirin. Türkiye’de fazla bilinmeyen yöreleri deneyin. Böylece genel geçer tatil opsiyonlarını eleyerek kendi seçeneklerinizi yaratmış olacaksınız.

Uzaklara açılın

Türkiye’de yaz sonu yaşanırken, dünyanın yaza henüz başlangıç yapan yörelerini de tatil seçenekleriniz arasına katın. Kenya’da Diani Plajı, Zanzibar’ın doğu ve güney kıyıları, Pasifik Okyanusu çevresinde Bora Bora, Fiji, Brezilya gibi yerleri tercih edebilirsiniz. Buralarda yaz sezonu ya Eylül’de yeni başlıyor, ya da zirvede olacaktır. Eğer yazın hareketliliğinden uzak kalmak istemiyorsanız, dünyanın farklı yerlerindeki tatil cennetlerinde ve plajlarda geçirebilirsiniz tatilinizi.

Alternatifler düşünün

Eğer yaz sonunda tatile çıkıyorsanız, yılın bu döneminde plajları çok cazip bulmuyorsanız, kültür turları ve ekolojik turlara katılabilirsiniz. Yazın bitimiyle serinleyen ve gezme olanakları artan Kapadokya Bölgesi, GAP bölgesi gibi yerlere düzenlenen kültür turları hoşunuza gidebilir. Ayrıca Doğu Avrupa’ya, Prag, Budapeşte gibi yerlere de gidebilir, mimari harikalar içinde hoş ve serin bir tatil geçirebilirsiniz.

Sonbahara enerji dolu bir başlangıç yapın

Yaz sonu tatilleri aslında yazın başında çıkılacak tatillerden daha avantajlı olabilir. Çünkü insana sonbahara daha enerjik bir başlangıç yapma fırsatı verir. Bu nedenle bütün yaz tatile çıkamadım, ancak şimdi, yaz sonunda çıkabiliyorum, diye üzülüp kaygılanmayın. Yaz sonu tatillerini de çok keyifli geçirmek elinizde. Üstelik sonbaharda tatil anıları en taze olan siz olacaksınız. Ve sonbaharın yağmurlu günlerinde tatilin verdiği dinlenmişlik ve enerjiyle daha verimli çalışacaksınız.

Türkiye'ye Vize Uygulamayan Ülkeler

I.Umuma mahsus pasaport- Normal pasaport Sahiplerine Andorra, Arjantin, Arnavutluk, Bahama, Barbados, Batı Samoa, Belize, Bolivya, Bosna-Hersek, Dominika, Ekvator,El Salvador, Endonezya, Fas, Fiji, Filipinler, Gambia, Grenada, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Hırvatistan, Hong Kong Özel İdare Bölgesi , İran, Jamaika, Japonya, Kazakistan, Kenya, Kırgızistan, Kolombiya, K.K.T.C.,Kosta Rika, Makedonya, Maldivler, Malezya, Mauritius, Monako, Romanya, Santa Lucia, San Marino, Seyşeller, Singapur, Solomon Adaları, Şili, Swaziland, Tayland, Trinidad-Tobago, Tunus, Tuvalu, Uruguay, Vatikan.
II.Resmi (diplomatik, hususi ve hizmet) pasaport hamillerine- Yeşil, Kırmızı ve Diplomatik Pasaport Sahiplerine
Almanya, Andorra, Arjantin, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Bahama, Bangladeş, Barbados, Belçika, Belize, Beyaz Rusya, Bolivya, Bosna-Hersek, Brezilya, Bulgaristan (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Cezayir, Çek Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti, Danimarka, Dominika, Ekvator,El Salvador, Endonezya, Estonya (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Fas, Fiji, Filipinler, Finlandiya, Fransa, Gambia, Grenada, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, Hong Kong, İran, İspanya (sadece diplomatik ve hizmet pasaport hamilleri vizeden muaftır), İsrail, İsveç (sadece diplomatik ve hizmet pasaport hamilleri vizeden muaftır), İsviçre, İtalya, İzlanda, Jamaika, Japonya, Kazakistan, Kenya, Kırgızistan, Kiribati (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Kolombiya, K.K.T.C., Kosta Rika, Küba, Letonya (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Lichtenstein, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Maldivler, Malezya , Malta, Mauritius, Meksika (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Mısır, Moğolistan, Moldova (sadece diplomatik ve hizmet pasaport hamilleri vizeden muaftır), Monako, Norveç, Pakistan, Peru, Polonya, Portekiz (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Romanya, Rusya (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Saint-Lucia, San Marino, Seyşeller, Singapur, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, Solomon Adaları, Swaziland, Şili, Tayland, Tonga (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Trinidad-Tobago, Tunus, Tuvalu, Türkmenistan, Ukrayna, Uruguay, Vatikan, Venezuela, Vietnam (sadece diplomatik pasaport hamilleri vizeden muaftır), Yemen, Yunanistan (sadece diplomatik ve hizmet pasaport hamilleri vizeden muaftır).


*: İngiltere, Almanya, Avustralya, Yunanistan, havaalanlarından transit geçişlerde de (havaalanından çıkılmasa dahi) vize istemektedir.

Türkiye'ye Vize Uygulayan Ülkeler

I. Umuma Mahsus Pasaport (Normal Pasaport) Sahiplerine ABD, Afganistan, Almanya, Angola, Antigua-Barbuda, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Belçika, Benin, Beyaz Rusya, Bhutan, Birleşik Arap Emirlikleri, Birmanya Fildişi Sahili (Kotdivuar), Finlandiya, Fransa, Gabon, Gana, Gine Bissau, Gine, (Myaayir, Cibuti, Çad, Çek Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti, Danimarka, Dominik Cunmar), Botswana, Brezilya, Brunei, Bulgaristan, Burkina Faso, Burundi, Cape-Verde, Cezmhuriyeti, Ekvator Ginesi, Eritre, Ermenistan, Estonya, Etyopya, G.K.R.Y, Guatemala, Guyana, , Gürcistan, Haiti, Hindistan, Hollanda, Honduras, Irak, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Kamboçya, Kamerun, Kanada, Katar, Kiribati, Komor Adaları, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (Zaire), Kuveyt, Kuzey Kore, Küba, Laos, Lesotho, Letonya, Liberya, Libya, Lichtenstein, Litvanya, Lübnan, Lüksemburg, Macaristan, Madagaskar, Malawi, Mali Cumhuriyeti, Malta, Meksika, Mısır, Moğolistan, Moldova, Moritanya, Mozambik, Namibya, Nauru, Nepal, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Norveç, Oman, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan, Pakistan, Panama, Papua_Yeni Gine, Paraguay, Peru, Polonya, Portekiz, Ruanda, Rusya, St. Christopher-Nevis, St. Vincent-Grenadines, Sao Tome-Principe, Senegal, Sierra Leone, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, Somali, Sri Lanka, Sudan, Surinam, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tanzanya, Tayvan, Togo, Tonga, Türkmenistan, Uganda, Ukrayna, Ürdün, Vanuatu, Venezuela, Vietnam, Yemen Cumhuriyeti, Yeni Zelanda, Yugoslavya, Yunanistan, Zimbabwe.
II. Resmi (Diplomatik, Hususi ve Hizmet) Pasaport Hamillerine- Yeşil, Kırmızı ve Diplomatik Pasaport Sahiplerine
ABD, Afganistan , Angola, Antigua-Barbuda, Avustralya, Bahreyn, Batı Samoa, Benin, Bhutan, Birleşik Arap Emirlikleri, Birmanya (Myanmar), Botswana, Brunei, Bulgaristan (sadece hususi ve hizmet pasaportu hamilleri vizeye tabidir), Burkina Faso, Burundi, Cape-Verde, Cibuti, Çad, Dominik Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, Eritre, Ermenistan, Estonya (sadece hususi ve hizmet pasaportu hamilleri vizeye tabidir), Etyopya, Fildişi Sahili (Kotdivuar), Gabon, Gana, Gine-Bissau, Gine, G.K.R.Y., Guatemala, Guyana, Haiti, Hindistan, Honduras, Irak, İngiltere, İrlanda, İspanya (sadece hususi pasaport hamilleri vizeye tabidir), İsveç (sadece hususi pasaport hamilleri vizeye tabidir), Kamboçya, Kamerun, Kanada, Katar, Komor Adaları, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (Zaire), Kuveyt, Kuzey Kore, Laos, Lesotho, Letonya (sadece hususi ve hizmet pasaport hamilleri vizeye tabidir), Liberya, Libya, Lübnan, Madagaskar, Malavi, Mali, Meksika (sadece hususi ve hizmet pasaport hamilleri vizeye tabidir ), Moldova (sadece hususi pasaport hamilleri vizeye tabidir), Moritanya, Mozambik, Namibya, Nauru, Nepal, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Oman, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan, Panama, Papua-Yeni Gine, Paraguay, Portekiz (sadece hususi ve hizmet pasaport hamilleri vizeye tabidir, Ruanda, Rusya (sadece hususi ve hizmet pasaport hamilleri vizeye tabidir), St.Christopher-Nevis, St.Vincent-Grenadines, Sao Tome-Principe, Senegal, Sierra-Leone, Somali, Sri Lanka, Sudan, Surinam, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tanzanya, Tayvan, Togo, Tonga (sadece hususi ve hizmet pasaport hamilleri vizeye tabidir), Uganda, Ürdün, Vanuatu, Vietnam (sadece hususi ve hizmet pasaport hamilleri vizeye tabidir), Yeni Zelanda, Yugoslavya, Yunanistan ( hususi pasaport hamilleri vizeye tabidir), Zimbabwe.

* Vize uygulamalarında gözlenen sürekli değişim nedeniyle, seyahat öncesinde ilgili ülkenin Büyükelçiliği ile temas kurulması tavsiye olunur.

Pasaport Nasıl Alınır?

Umuma Mahsus Pasaportlar-Normal PasaportTürk vatandaşlarının umuma mahsus münferit ve umuma mahsus müşterek pasaportları yurt içinde Valiliklerce, yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti Başkonsoloslukları ve Büyükelçiliklerince verilir. Umuma Mahsus Münferit Pasaportlar,en az üç ay, en fazla beş yıl süreyle geçerli olmak üzere verilir.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler:
İl Emniyet Müdürlüklerinden temin edilecek pasaport talep formu,
Nüfus cüzdanı aslı,
Dört adet 4.5 x 6 cm ebadında vesikalık fotoğraf (Temditler için iki adet),
Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen "Pasaport cüzdan bedeli" ve talep edilen sürelere göre belirlenmiş pasaport harcı (Temditler için pasaport cüzdan bedeli istenmez),
Reşit olmayan ve mahcurlar için kanuni mümessillerinin noterden tasdikli muvafakati (Müracaat sırasında pasaport vermeye yetkili makamlar huzurunda da verilir),
Umuma Mahsus Müşterek Pasaportlar: Üç ay, altı ay ve bir yıl geçerli olmak üzere verilir. En az beş kişilik kafile teşkil edilerek toplu halde yolculuk etmek isteyen Türk Vatandaşlarına talep etmeleri halinde verilir.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler:
Kafile başkanının dolduracağı İl Emniyet Müdürlüğünden temin edilecek pasaport talep formu,
Nüfus cüzdanlarının asılları,
Kafile başkanının beş, diğerlerinin dörder adet 4.5 x 6 cm ebadında vesikalık fotoğrafları,
Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen "Pasaport cüzdan bedeli" ve her kişiden talep edilen sürelere uygun ayrı ayrı alınacak pasaport harcı.
Umuma Mahsus PasaportBu tür pasaportlar halen yurt içinde valilikler adına Emniyet Müdürlüklerince ve yurt dışında Konsolosluklarımızca verilmektedir.
İstenilen Belgeler:1-Pasaport form dilekçesi; yurt içinde umuma mahsus pasaport almak isteyen vatandaşlarımız, Emniyet Genel Müdürlüğünce hazırlanıp Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı tarafından bastırılarak İl Emniyet Müdürlüklerinde satışa sunulan 'pasaport istek formu' tam ve doğru olarak doldurulduktan sonra İl Emniyet Müdürlüklerine müracaat edilir. 2-Nüfus Hüviyet cüzdanı; Pasaport istek formuna yazılan bilgilerle nüfus hüviyet cüzdanındakilerin karşılaştırılmasından sonra pasaport müracaatlarından sonra kendilerine iade edilir. 3-4adet (4,5x6 ebadında) vesikalık fotoğraf. Temditlerde iki adet. 4-Reşit olmayanlar veya mahcurların kanuni temsilcilerinden muvafakat name, 5-İşçi ve işçi ailelerinden İş ve İşçi Bulma Kurumundan alınacak belge, 6-Yurtdışında öğrenci olanlardan Milli Eğitim Bakanlığından alacakları belge, 7-İthalat ve ihracatçı ile belli bir meslek yazdıracaklardan (kasap ve vb.) ilgili kuruluşlardan belge, Bu türden pasaport almak veya temdit ettirmek için herhangi bir İl Emniyet Müdürlüğü'ne veya dış temsilciliklerimize başvurmak mümkündür. Ancak nüfusa kayıtlı olduğu İlden başka bir yere müracaat edilmesi halinde tanzim süresi uzamaktadır.
Hususi Damgalı Pasaportlar (Yeşil Pasaport)Dört yıl süreyle , yurt içinde İçişleri Bakanlığı, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilikleri ve Başkonsoluslukları tarafından verilir. Yurt içinde İçişleri Bakanlığı adına bu görevi İL EMNİYET MÜDÜRLÜKLERİ üstlenmiştir.
Kimler Alabilir?
TBMM eski üyeleri ,
Eski Bakanlar,
Görevleri süresince Büyükşehir, İl ve İlçe Belediye Başkanları,
Birinci, ikinci, üçüncü derece kadrolarda bulunan Devlet Memurları ve diğer Kamu Görevlileri,
Birinci, ikinci, üçüncü derece kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet Memurları ve diğer Kamu Görevlileri,
Sözleşmeli olarak çalışanlardan, kadro karşılıkları olmayan ancak TC Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri birinci, ikinci, üçüncü derecelerden kesilmekte olan Devlet Memurları ve diğer Kamu Görevlileri,
Dört, beş ve altıncı maddelerde belirtilenlerden emeklilik veya çekilme sebepleriyle vazifelerinden ayrılmış bulunanlar,
Birinci, ikinci, üçüncü derecelerde bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet Memurları ile Subay ve Astsubayların taşıdıkları ünvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber birinci, ikinci ve üçüncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet Memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı ünvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananların emsalleri,
Bunların eşleri ile bu tür pasaportu almaya hakkı bulunduğu sırada vefat edenlerin dul eşleri (Başkası ile evlenmemiş ise),
Bu durumda olanların yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan kız çocukları ve yine yanlarında yaşayıp reşit olmayan erkek çocukları.
Çalışanların Başvurusu İçin Gerekli Belgeler:
Çalıştığı kurumdan onaylı pasaport talep formu,
Nüfus cüzdanı,
Dört adet 4.5 x 6 cm ebadında vesikalık fotoğraf (Temditler için iki adet),
Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen "Pasaport cüzdan bedeli" Temditler için istenmez,
Daha önce herhangi bir pasaport almışsa getirilmesi,
Reşit olmayanlar için kanuni mümessillerinin noterden tasdikli muvafakati (Müracaat sırasında pasaport vermeye yetkili makamlar huzurunda da verilir)
Emekli veya Meslekten Ayrılmış Olanların Başvurusu İçin Gerekli Belgeler:
Kendi imzaları ile dolduracakları matbu pasaport talep formu, 2- Kurumundan alacağı, emekli olduğu veya ayrıldığı tarihteki kadro derecesini belirten yazı, (Temditler için istenmez) ,
Nüfus cüzdanı ve Fotokopisi,
Dört adet 4.5 x 6 cm ebadında vesikalık fotoğraf (Temditler için iki adet),
Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen "Pasaport cüzdan bedeli" Temditler için istenmez,
Daha önce herhangi bir pasaport almışsa getirilmesi,
Reşit olmayanlar için kanuni mümessillerinin noterden tasdikli muvafakati (Müracaat sırasında pasaport vermeye yetkili makamlar huzurunda da verilir)
Hususi Pasaport -Yeşil Pasaport Bu tür pasaport, Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyelerine, eski bakanlara, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurlarına, kadro karşılığı olmaksızın Emekli Sandığı ile ilintilendirilip, 1, 2 ve 3'üncü derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan kamu görevlilerine,devlet memuriyetindeki hizmet süreleri taşıdığı unvan veya rütbeleri itibariyle bu gün hususi pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle 1, 2 ve 3'üncü derece karoları almadan emikli olanlara veya ayrılanlara, 3,4,5 ve 6'ncı maddelerde sayılanlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara, Büyükşehir, İl ve İlçe Belediye Başkanlarına görevleri süresince hususi pasaport verilir. Hususi pasaport alabilecek durumda olanların eşlerine, hususi pasaport almaya hak kazandığı sırada vefat edenlerin başkalarıyla evlenmemiş dul eşlerine, hususi pasaport alabilecek durumda bulunanların yanında yaşayıp, evli ve iş sahibi olmayan kız çocuklarına, reşit olmayan erkek çocuklarına hususi pasaport verilir.
İstenilen Belgeler: Çalışanlar için 1-Hususi pasaport talep formu (Kurumun yetkili amirinden onaylı) 2-Nüfus cüzdanı aslı (Kontrol edildikten sonra iade edilir) 3-Dört adet 4,5x6 cm ebadında cepheden yeni çekilmiş vesikalık fotoğraf (Temditler, süre uzatımı için iki adet) 4-Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen 'Pasaport Cüzdan Bedeli' (Temdit ve süre uzatımı için ücret istenmez) 5-Daha önce herhangi bir pasaport almışsa getirilmesi. 6-Reşit olmayan çocuklar için kanuni mümessillerinin (Ayrı pasaport alacaksa anne-baba, anne refakatinde olacaksa baba, baba refakatinde olacaksa annenin) noterden tasdikli muvafakat-name (Müracaat sırasında pasaport vermeye yetkili makamlar huzurunda da verilebilir.) Emekli ve Çekilenler İçin 1-Emekliler için talep formu 2-Emekli veya çekildiği tarihteki kadro derecesini ve unvanını belirten ve eski kurumları tarafından yetkili kılınan amirinden onaylı belge. 3-Nüfus cüzdan aslı ve fotokopisi 4-Dört adet 4,5x6 cm ebadında cepheden yeni çekilmiş vesikalık fotoğraf (Temditler ve süre uzatımı için iki adet) 5-Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen 'Pasaport Cüzdan Bedeli' (Temditler ve süre uzatımı için istenmez) 6-Daha önce herhangi bir pasaport almışsa geri getirilmesi. 7-Reşit olmayan çocuklar için kanuni mümessillerinin (Ayrı pasaport alacaksa anne-baba, anne refakatinde olacaksa baba, baba refakatinde olacaksa annenin) noterden tasdikli muvafakat-namesi (Müracaat sırasında pasaport vermeye yetkili makamların huzurunda da verilebilir.)
Hususi Pasaport Talep ve Müracaat Şekilleri Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin baş vurusu üzerine İl Emniyet Müdürlüklerince verilir. Bu nevi pasaportlar aynı şartlar dahilinde İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliklerince de verilebilir. Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren ayrıldığı kurumun yetkili amirinden onaylı belgelerle doğrudan İl Emniyet Müdürlüklerine müracaat etmeleri gerekir.
Hususi Pasaportun Geçerlilik Süresi ve Temdidi Hususi pasaportlar dört sene için geçerli olmak üzere tanzim edilir. Yurtiçinde pasaport süresi bitenler için yine yetkili amirin başvurusu üzerine İl Emniyet Müdürlerince beşer defa uzatılır. Bu pasaportların süresi yurtdışında bitenlerin pasaportları yine yetkili amirin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilerince de aynı müddetler için beşer defa uzatılması mümkündür.
Hizmet Damgalı Pasaportlar- Kırmızı ve Diplomatik PasaportDört seneyi geçmemek üzere pasaport sahibinin görevinin müddetine göre tesbit edilecek süreyle sınırlı olarak, yurt içinde İçişleri Bakanlığı, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakatı ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilikleri ve Başkonsoluslukları tarafından verilir. Yurt içinde İçişleri Bakanlığı adına bu görevi Başkanlığımız üstlenmiştir.
Kimler Alabilir:
Hükümetçe, Hususi İdarelerce veya Belediyelerce resmi vazifeyle dış memleketlere gönderilen veya dış memleketlerde görevlendirilenler,
Türkiye Cumhuriyetinin üyesi bulunduğu Milletlerarası Kuruluşlarda memur statüsünde çalışanlar,
Türk Hava Kurumu ve Türkiye Kızılay Cemiyetince görevlendirilenler,
Bunların eşleri,
Bu durumda olanların, yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan kız çocukları ve yine yanlarında yaşayıp reşit olmayan erkek çocukları.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler:
Talep edenin mensubu bulunduğu kurumdan onaylanmış pasaport talep formu,
Görevlendirme onayı,
Nüfus cüzdanı,
Üç adet 4.5 x 6 cm ebadında vesikalık fotoğraf (Temditler için bir adet),
Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen "Pasaport cüzdan bedeli" (1996 yılı için bir milyon TL.- Temditler için istenmez),
Daha önce herhangi bir pasaport almışsa getirilmesi,
Reşit olmayanlar için kanuni mümessillerinin noterden tasdikli muvafakati (Müracaat sırasında pasaport vermeye yetkili makamlar huzurunda da verilir)
Hizmet Pasaportu Bu pasaport, diplomatik veya hususi damgalı pasaport verilmesi mümkün olmayan kimselere, Hükümetçe, hususi idarelerce veya belediyelerce resmi vazife ile yurtdışına gönderildiklerinde veya yurtdışında vazifeye alındıklarında verilir. Türkiye Cumhuriyetinin üyesi bulunduğu Milletlerarası Kuruluşlarda memur statüsünde çalışanlar ile Türk Hava Kurumu ve Türkiye Kızılay Cemiyetince görevlendirilenlere de aynı nevi pasaport Emniyet Genel Müdürlüğü'nce verilmektedir.
İstenilen Belgeler Bakanlık Onayı ve pasaport talep yazısı, Üniversite mensuplarından YÖK yazısı, Form dilekçe, 3 adet (4,5x6 ebadında) fotoğraf (temditler için 2 adet ), Nüfus cüzdanı veya noterden tasdikli örneği, Reşit olmayanların kanuni temsilcilerinin muvafakat namesi istenir.
Diplomatik Pasaport Bu pasaport Dışişleri Bakanlığı ile yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilik ve Elçilikleri tarafından verilir. Diplomatik Pasaportlar, muvakkat görev veya seyahat için gidenlere görevlerinin veya seyahatlerinin mahiyetine göre, bir seyahate mahsus olmak üzere veya azami 2 yıl için, daimi görevle gidenlere de azami 4 yıl için geçerli olmak üzere verilip, icabında aynı müddetle 3 defa temdit olunur. Diplomatik pasaportlar; Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi Olmayan Bakanlara, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay, Genelkurmay 1.ve 2. Başkanlarına, Cumhuriyet Başsavcısına, Orgenerallere, Oramirallere, eski Cumhurbaşkanlarına, Yasama Meclisleri eski Başkanlarına, eski Başbakanlara, Dışişleri eski Bakanlarına, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine, Başkanlık ve Bakanlık Müsteşarları ile Diyanet İşleri Başkanına, Büyükelçilik unvanı taşıyan Başbakan Müşavirleri ile Başbakan Dışişleri Danışmanlarına, Dışişleri Bakanlığı meslek mensuplarına, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği üstü düzey görevlilerinden resmi bir görevle gönderilenlere, Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilciliklerinin yanında memur edilen müşavirlere, ateşlere ve muavinlerine, Hükümet adına Milletlerarası resmi müzakereler yapılması, mukavelenameler akdi için veya Milletlerarası toplantılar, kongre ve konferanslara katılmak üzere gönderilenlere ve yabancı devletler veya Milletlerarası teşekküller nezdinde daimi veya geçici görev yapmak üzere gönderilenler siyasi kuryeler verilir. Diplomatik pasaport alabilecek durumda bulunan veya alan kimselerin sıfat veya vazifeleri devam ettiği müddetçe, eşlerine dahi diplomatik pasaport verilmesi veya bunların eşlerinin pasaportlarının refakat hanesine kaydedilmesi mümkündür. Diplomatik pasaport alan kimselerin sıfat vazifeleri devam ettiği müddetçe yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan kız çocuklarına ve yine yanlarında yaşayıp, reşit bulunmayan erkek çocuklarına dahi diplomatik pasaport verilir veya bunlar baba veya annelerinin pasaportlarının refakat hanesine kaydedilir. Diplomatik pasaportların refakat hanesine kayıtlı bulunanlar pasaport sahibi ile birlikte seyahat etmedikleri takdirde o pasaportu kullanamazlar. Diplomatik pasaportlarda, sahiplerinin veya varsa refakat hanesine kayıtlı bulunanların birer adet fotoğraflarının pasaport üzerinde olması lazımdır. Diplomatik pasaportlar hiçbir harç veya resme tabi değildir.
Öğrenci Meşruhatlı PasaportYurtdışına öğrenim için gidecek olan vatandaşlarımızın, Milli Eğitim Bakanlığından alacakları durumlarını gösteren belgeyle müracaat etmeleri halinde, umuma mahsus münferit pasaport almak için gerekli olan diğer belgeleri de ibraz etmeleri kaydıyla harçsız "Öğrenci" meşruhatlı pasaport verilir.
İşçi Meşruhatlı PasaportYurtdışında geçimini temin ettiğini İş ve İşçi Bulma Kurumundan alacakları belge ile belgelendirenlere, umuma mahsus münferit pasaport almak için gerekli olan diğer belgeleri de ibraz etmeleri kaydıyla ilk iki yılı harçtan muaf "İşçi" meşruhatlı pasaport verilir. Aynı şekilde bu durumda olanların aileleri de bu tür pasaportu alabilir.
Kaybolan PasaportlarAlınan pasaportun kaybolması halinde vakit geçirilmeden mahallin polismakamlarına müracaat edilmesi gerekmektedir. Böylece kaybolan pasaportun, ilgisiz ve kötü niyetli kişilerce kullanımının önüne geçilmesi amacıyla hudut kapılarımızda bulunan bilgisayarlara kaydedilmesi sağlanacaktır. Kayıp pasaport için müracaat edilmemesi halinde ise, pasaport ilgisiz ve kötü niyetli kişilerce kullanılırken yakalandığında pasaportun gerçek sahibi de adli işleme konu olacaktır.
Türkiye'ye Giriş ve ÇıkışTürkiye'ye giriş ve çıkışlar Bakanlar Kurulunca tayin olunan yolcu giriş ve çıkış kapılarından yapılır. Türkiye'ye giriş-çıkışta Hudut Kapısındaki görevlilere usulüne uygun düzenlenmiş, muteber bir pasaport ibraz edilmesi zorunludur. Öte yandan Türkiye'ye giriş yapmak isteyenlerden Türk vatandaşlığı sabit olanlar Türkiye'ye kabul olunur. Ancak bunlardan pasaportsuz olanlar hakkında gerekli yasal işlem de yapılır. Vatandaş sınırdışı edilemez ve ülkeye girme hakkından yoksun bırakılamaz.
Çift Uyruklu VatandaşlarımızÇift uyruklu vatandaşlarımız Türkiye'ye giriş-çıkışlarında ve Türkiye'de bulundukları süre içinde TC vatandaşı gibi işleme tabi tutulurlar. TC vatandaşlığını muhafaza edip de aynı zamanda başka bir Devlet Vatandaşı olanlar Türkiye'ye giriş ve çıkışlarında TC pasaportu ibraz etmek zorundadır. Ancak istemeleri halinde ikinci ülke pasaportlarına da giriş-çıkış damgası vurulabilir. Çift uyruklu vatandaşlarımıza Türkiye'ye girebilmeleri için vize verilmesi söz konusu değildir. Pasaport Yerine Geçen Belgeler Şunlardır:
Pasavan,
İdari Mektup,
Gemiadamı Cüzdanı,
Uçak Mürettebatı Belgesi,
Demiryolu Personeli Kimlik Belgesi,
Hudut Geçiş Belgesi,
Seyahat Belgesi,
Mültecilere Mahsus Seyahat Belgesi

İi İl Gezilecek Yerler

ADANA: Pamuk ( Beyaz altın ), Adana Kebabı, Çukurova, Anavarza Kalesi, Misis Antik Kenti, Tekir Yaylası, Yaşar Kemal, Sakıp Sabancı

ADIYAMAN
Nemrut Dağı, Besni Üzümü, Pirin-Gümüşkaya Mağaraları, Kahta Çayı

AĞRI
Ağrı Dağı, İshak Paşa Sarayı, Balık Gölü, Göktaşı Çukuru, Gürbulak Sınır Kapısı, Günbuldu Mağaraları

AFYON
Haşhaş, Kaymak, Afyon Sucuğu, Afyon Mermeri, Çağlayan Mesire Yeri, İscehisar Kayalıkları, Bayat Kilimleri, Hüdai, Gazlıgöl, Dinar ve Sandıklı Kaplıcaları

AKSARAY
Ihlara Vadisi, Eğri Minare, Yılanlı Kilise, Sultanhanı ve Ağzıkarahan Kervansarayları, Acemhöyük, Manastır Vadisi, Antik Nora Şehri

AMASYA
Amasya Elması, Borabay Gölü, Amasya Kalesi, Kral Kaya Mezarları, Ahşap Amasya Evleri, Darüşşifa ( Akıl hastalarının müzik ve su sesiyle tedavi edildiği ilk yer ), Şehzadeler Şehri

ANKARA
Ankara Kalesi, Anıtkabir, Tiftik Keçisi ( Ankara Keçisi ), Hacı Bayram Veli Türbesi, August Tapınağı, Roma Hamamı, Gordion ( Frigyanın Başkenti ), Atakule, Karum İş Merkezi, Kızılcahamam-Ayaş Kaplıcaları, Beypazarı Evleri

ANTALYA
Düden-Kurşunlu-Manavgat Şelaleleri, Dim-Damlataş-Karain Mağaraları, Olimpos-Beydağları-Köprülü Kanyon Milli Parkları, Konyaaltı-Lara-Patara Plajları, Turunçgil ve Seracılık Üretimi ile Alanya, Side, Manavgat, Kemer, Kalkan, Kaş Gibi Turizm Merkezleri, Tarihi Kaleiçi Evleri, Altın Portakal Film Yarışması, Kesme Çiçek Üretimi, Aspendos, Perge, Fhaselis, Termessos, Olympos Antik Kentleri

ARDAHAN
Kaşar Peyniri, Çıldır Gölü

ARTVİN
Boğa Güreşleri, Barhal Kilisesi, Sarp Sınır Kapısı, Çoruh Nehri, Karagöl - Sahara ve Hatilla Vadisi Milli Parkları

AYDIN
Deve Güreşleri, Büyük Menderes Nehri, Afrodisias-Milet-Didim-Priene Antik Kentleri ile Kuşadası, Aydın İnciri, Dilek Yarımadası Milli Parkı

BALIKESİR
Susurluk Ayranı ve Tostu, Manyas Gölü ve Manyas Yoğurdu, Ayvalık ve Edremit Zeytini, Kaz Dağları Milli Parkı, Bor mineralleri, Gönen-Manyas-Burhaniye Kaplıcaları, Kaz Dağları Sarıkız Şenlikleri, Şahin Deresi Kanyonu, Sütüven Şelalesi, Ayvalık-Altınoluk-Akçay-Ören Turizm Merkezleri, Hasanboğuldu, Tahtakuşlar Etnografya Müzesi, Balıkesir Kolonyası

BARTIN
Amasra Kalesi, İnkum Plajı, Bartın Çayı

BATMAN
Hasankeyf Türbesi ve Kalesi, Petrol Rafinerisi

BAYBURT
Bayburt Kalesi, Şehit Osman Türbesi, Aydıntepe Yeraltı Şehri, Sırakayalar Şelalesi

BOLU
Yedi Göller, Abant, Gölcük, Sünnet Gölleri, Mudurnu ve Göynük'ün Tarihi Ahşap Evleri, Kartalkaya Kış Sporları Merkezi, Mengen'in Aşçıları, Akkaya Travertenleri, Seben Kaya Evleri, Seben Elması, Aladağ Yaylaları, Mudurnunun Sarot ve Babas Kaplıcaları

BURDUR
Sagalassos Antik Kenti, İnsuyu Mağarası, Burdur ve Salda Gölleri

BURSA
Yeşil Türbe, Ulu Cami, Kozahan, İznik Çinileri, Cumalıkızık Köyü ve Evleri, Uludağ Milli Parkı, Kestane Şekeri, Şeftali, Bıçak, Havlu, Gemlik ve Mudanya'nın Zeytini, İnegöl Köftesi, Çekirge-Oylat Kaplıcaları, İskender Kebabı, İnkaya Çınarı, Mihaliç Peyniri, İznik Gölü

BİLECİKŞeyh Edebali ve Ertuğrul Gazi Türbeleri, Saat Kulesi, Türk Büyükleri Platformu, Osmanlının Kuruluş Yeri Söğüt İlçesi, Mermer Üretimi ve Bozöyük Seramiği

BİNGÖL
Kös Kaplıcası, Soğuksu Mesiresi, Buzul Gölleri, Kiğı Kalesi, Yüzen Ada ( Turnalar Gölü ), Kartal ( Karakuş ) Halkoyunu

BİTLİS
Nemrut Dağı, Nemrut Krater Gölü, Ahlat Kümbetleri, Tütün Üretimi, Süphan Dağı, Adilcevaz Kalesi, İhlasiye Medresesi, El-Aman Kervansarayı, Ahlat Selçuklu Mezarlığı, Beş Minare ( Şerefiye, Kalealtı, Ulu, Meydan ve Gökmeydan Camileri )

ÇANAKKALE
Gökçeada ve Bozcaada, Truva ve Assos Antik Kentleri, Gelibolu Şehitler Milli Parkı, Adatepe ve Çetmi (Yeşilyurt ) Köyleri, Dardanel Balık Konservesi, Domates ve Seramik Üretimi, Höşmerim ( peynir tatlısı )

ÇANKIRIÇankırı Kalesi, Taşmescit, Bülbül Pınarı Dinlenme Yeri, Kayatuzu Üretimi

ÇORUM
Yazılıkaya, Hattusaş, Alacahöyük Ören Yeri, Çorum Leblebisi ve Saat Kulesi

DENİZLİ
Pamukkale Travertenleri, Hierapolis Antik Kenti, Buldan Bezi, Havlu ve Bornoz Üretimi, Güney Şelalesi, Karahayıt Kaplıcaları, Kızıldere Jeotermal Kaynağı , Denizli Horozu

DİYARBAKIR
Diyarbakır Karpuzu, Malabadi Köprüsü, Diyarbakır Surları, Ergani Bakırı, Behrampaşa Camii, Delilo Halkoyunu, Deliller Hanı, Diyarbakır Sokakları, ( Küçeler ) Hilar Kayalıkları, Çermik Kaplıcası, Meryem Ana Kilisesi, Sarı Saltık Türbesi

DÜZCE
Samandere, Güzeldere, Aydınpınar, Sarıyayla, Saklıkent ve Aktaş Şelaleleri,Fakıllı, Sarıkaya ve Aksu Mağaraları, Akçakoca Turizm Merkezi, Efteni Gölü ve Kaplıcası, Konuralp Müzesi, Sakarca, Topuk, Kardüz, Odayeri , Torkul Yaylaları

EDİRNE
Selimiye Camii, Rüstempaşa Kervansarayı, Kırkpınar Yağlı Güreşleri, Ayçiçeği-Pirinç ve Beyaz Peynir Üretimi, Uzunköprü.

ELAZIĞ
Harput Kalesi ve Şehri, Keban Baraj Gölü, Hazar Gölü, Buzluk Mağarası, Çaydaçıra Halkoyunu, Ağın Kaplıcası

ERZURUM
Palandöken Kayak Merkezi, Çifte Minareli Medrese, Tortum Şelalesi, Oltu Taşı, Aziziye Tabyaları, Üç Kümbetler, Çağ Kebabı, Tepsi Minare ( Saat Kulesi ), Erzurum Kalesi, Rüstem Paşa Bedesteni, Erzurum Kongresi Binası, Çobandede Köprüsü, Narman Peribacaları

ERZİNCAN
Girlevik Şelalesi, Ekşisu Kaplıcası, Tulum Peyniri, Bakır İşlemeciliği, Aygır Gölü, Buz Mağaraları, Eğinin ( Kemaliye ) folklörü

ESKİŞEHİR
Lületaşı, Porsuk Çayı, Midas Tapınağı, Anadolu Üniversitesi, Yunus Emre Türbesi, Tarihi Odun Pazarı Evleri, Yazılıkaya Frig Vadisi ( Midas Kenti ), Uyuz, Çifteler ve Yarıkçı Hamamları, Çatacık Ormanları ve Mesire Yeri, Eti Bisküvileri, İnönü Planör Kampı, Sivrihisar Ermeni Kilisesi

GAZİANTEP
Antepfıstığı, Antep Baklavası, Zeugma-Karkamış-Yesemek Antik Kentleri, İplik Sanayi, Karpuzatan ve Dülükbaba Mesire Yerleri, Antep Mutfağı

GÜMÜŞHANE
Tomara ve Torul Şelaleleri, Satara Antik Kenti, Kuşburnu Çayı ve Marmeladı, İmera Manastırı ve Gümüşhane Evleri

GİRESUN
Giresun Kalesi, Fındık Üretimi, Hayırsız Ada, Şebinkarahisar Kalesi, Kümbet, Bektaş, Gölyanı, Kulakkaya ve Sisdağı Yaylaları, Aksu Şenlikleri, Pınarlar Şelalesi Aygır Gölü, Giresun Kalesi, Gedikkaya

HAKKARİ
Cilo ve Sat Dağları, Buzul Gölleri, Zap Suyu, Ters Lale ( Ağlayan Lale ), Şemdinli Balı, Sümbül Dağı, Hakkari Kilimleri

HATAY
Antakya Mozaik Müzesi, Harbiye Mesire Yeri, Arsuz Plajları, İskenderun Demir-Çelik Fabrikaları, Soğukoluk Mesire Yeri, Künefe Tatlısı, Sen Piyer Kilisesi, Erzin Kaplıcaları

IĞDIR
Pamuk Üretimi

ISPARTA
Kovada Gölü Milli Parkı, Isparta Gülü, El Dokuması Isparta Halıları, Eğirdir ve Gölcük Gölleri, Isparta Elması,Yazılı Kanyon Milli Parkı, Pınargözü Mağarası, Davraz Dağı Kayak Merkezi

KAHRAMANMARAŞ
Maraş Dondurması, Döngel Mağaraları, Afşin-Elbistan Termik Santrali, Maraş Kalesi

KARABÜK
Safranbolu Evleri, Safranbolu Lokumu, Demir-Çelik Fabrikası

KARAMAN
Hatuniye Medresesi, Yerköprü Şelalesi, Karaman Koyunu, Türkiyenin Bisküvi Üretim Merkezi, Karaman Elması

KARS
Kars Kalesi, Ani Harabeleri, Sarıkamış Kayak Merkezi, Kaşar Peyniri

KASTAMONU
Cehennem Deresi Kanyonu, Ilgarini Mağarası, Tosya Pirinci, Taşköprü Sarımsağı, Ilgaz Dağı Milli Parkı, Kır Pidesi, Kürenin bakırı

KAYSERİ
Erciyes Dağı Kayak Merkezi, Kayseri Pastırması, Bünyan Halısı, Sultansazlığı Kuş Cenneti, Kapuzbaşı Şelaleleri, Gesi Bağları, Talas Kenti, Gevher Nesibe Tıp Merkezi

KIRIKKALE
Silah Fabrikaları, Petrol Rafinerisi

KIRKLARELİ
Dupnisa Mağarası, Alpullu Şeker Fabrikası, Hamitabat Doğalgaz Santrali, Dereköy-İğneada-Kıyıköy-Kastro gibi Sayfiye Yerleri

KIRŞEHİR
Ahi Evran Türbesi, Hirfanlı Baraj Gölü, Seyfe Gölü, Petlas Lastik Fabrikası, Cacabey Medresesi, Mucur Yeraltı Şehri

KOCAELİ ( İZMİT )
Pişmaniye, Değirmendere Fındığı, Hannibal'ın Mezarı, Petrokimya ve Otomotiv Sanayi, Osman Hamdi Bey Müzesi, Eski Hisar Kalesi, Saat Kulesi, Hereke Halısı, Kandıra Yoğurdu, Abdülazizin Av Köşkü, Kaiser Wilhelm Köşkü, Ballıkayalar Vadisi ve Beşkayalar Tabiat Parkları, Darıca Kuş Cenneti, Maşukiye, Kartepe ve Kuzu Yaylası, Çoban Mustafa Paşa Külliyesi

KONYA
Mevlana Türbesi, Alaeddin Tepesi ve Camii, Karatay Medresesi, Çatalhöyük Antik Kenti, Akşehir Nasrettin Hoca Şenlikleri, Balatini Mağarası, Ilgın Kaplıcaları

KİLİS
Kilis Yorganları

KÜTAHYA
Porselen ve Çini İmalatı, Başkomutanlık Milli Parkı, Kütahya Kalesi, Aizanoi Antik Kenti, Tunçbilek-Seyitömer Linyitleri, Tavşanlı Leblebisi, Simav ve Gördes Halıları

MALATYA
Malatya Kayısısı, Günpınar Şelalesi, Pınarbaşı Mesire Yeri, Aslantepe Antik Kenti, Karakaya Barajı, Somuncu Baba Camii ve Balık Gölü, Sürgü ( Takaz ) Mesire Yeri, Arapgir Meydan Köprüsü, Battalgazi Kervansarayı, Sultansuyu Harası, Darende Kudret Hamamı

MANİSA
Sard Antik Kenti, Mesir Macunu, Spil Dağı Milli Parkı, Üzüm ve Tütün Üretimi, Soma'nın Linyiti, Ağlayan Kaya ( Nyobe ) Muradiye ve Ulu Cami Külliyeleri, Vestel Fabrikaları

MARDİN
Deyrul-Zafaran Manastırı, Mardin Kalesi, Taş Evleri, Telkari Gümüş İşlemeciliği, Dara Harabeleri ve Zinciriye Medresesi

MERSİN ( İÇEL )
Kız Kalesi, Cennet ve Cehennem Obrukları, Silifke Yoğurdu, Anamur Muzu, Turunçgil ve Seracılık Üretimi, Göksu Nehri, Sertavul Geçidi, Tarsus Şelalesi, Çamlıyayla ( Namrun )

MUĞLA
Bodrum, Marmaris, Datça, Fethiye, Dalyan, Göcek Gibi Turizm Merkezleri, Kelebekler Vadisi, Bodrum Kalesi, Beyaz Bodrum Evleri, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi, Saklıkent Kanyonu, Ölü Deniz, Çamur Banyosu, İztuzu Plajı, Sedir Adası, Knidos-Letoon-Kaunos-Labranda-Keramos Antik Kentleri, Milas Halıları, Halikarnas Balıkçısı, Marmaris Çam Balı, Sığla Ağacı ve Yağı

MUŞ
Muş Ovası, Malazgirt Anıtı, Gaz Gölü

NEVŞEHİR
Peribacaları, Derin Kuyu ve Kaymaklı Yeraltı Şehirleri, Hacı Bektaşi Veli Türbesi, Üzüm Bağları ve Şarabı, Patates Üretimi, Testi Kebabı, Avanos'un Çanak Çömlek İşçiliği, Göreme Açık Hava Müzesi

NİĞDE
Saat Kulesi, Aladağlar, Bolkar Dağları, Türkiye'nin Elma ve Patates Deposu, Kuşkayası Mezarlığı, Çiftehan Kaplıcaları

ORDU
Türkiye'nin Fındık ve Bal Deposu, Boz Tepe, Çamlık Mesire Yeri, Yason Burnu ve Kilisesi, Keyfalan Yaylası

OSMANİYE
Toprakkale Kalesi, Hemite Kalesi, Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi, Karaçay ve Şarlak Şelaleleri, Zorkun Yaylası, Haruniye Kaplıcası, Yerfıstığı Üretimi

RİZE
Çay Bahçeleri, Kaçkar Dağları, Ayder ve Çamlıhemşin Yaylaları, Anzer Balı, Zilkale ve Buzul Gölleri, Elevit Şelalesi, Palovit Yaylası, Fırtına Deresi Vadisi, Rize Kalesi, Rize Bezi

SAKARYA
Sapanca ve Poyrazlar Gölleri, Akyazı Kuzuluk Kaplıcaları, Sakarya Nehri, Patates ve Soğan Üretimi

SAMSUN
Tütün Üretimi, Çarşamba ve Bafra Delta Ovaları, Havza ve Ladik Kaplıcaları, Atatürk Anıtı, Bafra Pidesi

SİNOP
Sinop Kalesi, Boyabat Pirinci, İnceburun ( Türkiye'nin En Kuzey Noktası ), Ayancık Kerestesi, Erfelek Tatlıca Şelaleleri, İnaltı Mağarası, Akgöl, Sinop Hapishanesi, Keten Üretimi

SİVAS
Buruciye Medresesi, Gök Medrese, Kangal Çoban Köpeği, Kangal Balıklı Kaplıcası, Divriği'nin Demiri, Pir Sultan Abdal ve Aşık Veysel, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifa, Çifte Minareli Medrese, Sızır Şelalesi ( Gemerek ),Tödürge Gölü ( Zara )

SİİRT
Veysel Karani Türbesi, Büryan Kebabı, Perde Pilavı, Saat Kulesi, Siirt Yünlü Battaniyeleri, Derzin Kalesi, Billoris Kaplıcası, Jirkan Kilimi

TEKİRDAĞ
Şarköy Üzümü ve Şarabı, Tekirdağ Rakısı, Ayçiçeği, Tekirdağ Köftesi, Rakoçzi Müzesi, Rüstempaşa Camii

TOKAT
Tütün Üretimi, Niksar Ayvaz Suyu, Almus Baraj Gölü, Ballıca Mağarası, Topçam Yaylası, Zinav Gölü, Gök Medrese, Tokat Çemeni, Sulu Saray ( Sebastapolis ) Tokat Kebabı, Yazma Üretimi

TRABZON
Sümela Manastırı, Atatürk Köşkü, Uzungöl, Zağanos Köprüsü, Hamsiköy Sütlacı, Kadırga Yaylası, Trabzon Bileziği, Akçaabat Köftesi, Boztepe, Beton Helva ve Vakfıkebir Odun Ekmeği, Ayasofya Müzesi, Horon, Kisarna ( Bengisu ) Madensuyu, Sultan Murat Yaylası, Kızlar Manastırı

TUNCELİ Munzur Vadisi Milli Parkı, Düzgün Baba Dağı, Bağın Ilıcası, Munzur Gözeleri, Tek dişli Munzur Sarımsağı

UŞAK
Deri, Kilim ve Battaniye Sanayii, Şeker Fabrikası ( Türkiye'deki İlk Şeker Fabrikası ), Akse Çamlığı, Hamam Boğazı Şifalı Suları

VAN
Van Kedisi, Akdamar Adası, Van Gölü, Hoşap Kalesi, Muradiye ve Bendimahi Şelaleleri

YALOVA
Termal Kaplıcaları, Armutlu Kapıcaları, Atatürk Köşkü Müzesi

YOZGAT
Saat Kulesi, Yozgat Çamlığı Ulusal Parkı, Kerkenez Harabeleri (Keykavus Kalesi), Akdağ Ormanları

İSTANBUL
Topkapı Sarayı, Sultanahmet ve Süleymaniye Camileri, Yerebatan Sarnıcı, Kapalıçarşı, Mısırçarşısı, İstiklal Caddesi, Dolmabahçe ve Çırağan Sarayları, Yıldız-Gülhane - Emirgan Parkları, Çamlıca Tepesi, Prens Adaları, Rumeli Hisarı, Haliç Piyerloti, Kız Kulesi, İstanbul Boğazı, Minyatürk, İstanbul Surları, Galata Kulesi, Sultanahmet Meydanı, Aya İrini Müzesi, Eyüp Sultan Camii, Boğaz Köprüleri, Bozdoğan Kemeri, Fener Rum Patrikhanesi

İZMİR İzmir Saat Kulesi, Kadife Kale, Meryem Ana Evi, Kültürpark, Efes-Bergama Antik Kentleri, Balçova Kaplıcaları, Kemeraltı Çarşısı, Çamaltı Tuzlası ve Kuş Cenneti, Çeşme Kalesi, Kordon Boyu, Asansör, Kızlar Ağası Hanı, Birgi Çakırağa Konağı, İzmir Köfte, Lokma ve Kemalpaşa Tatlıları, Foça, Çeşme, Seferihisar, Selçuk, Alaçatı Turizm Merkezleri

ZONGULDAK
Taşkömürü ( Karaelmas ), Cehennemağzı, Gökgöl ve İnağzı Mağaraları

ŞANLIURFA
Urfa Kalesi, Urfa Sıra Geceleri, Halil-ül Rahman Gölü ( Balıklı Göl ), Harran Harabeleri, Ceylanpınar Üretme Çiftliği, Çiğ Köftesi, Kelaynak Kuşları, Halfeti Evleri, Pamuk Üretimi, Hz.Eyüp Mağarası, Şuayip Şehri ve Mağarası

ŞIRNAK
Cudi Dağı, Kasrik Boğazı, Habur Sınır Kapısı, Mem-u Zin Türbesi